پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منطق‌پژوهی 2383-0662 6 2 2015 09 23 External attribution of Secondary Intelligibles; The case study of Absolute Non–Existent Paradox اتصاف خارجی معقول ثانی منطقی: بررسی موردپژوهانة پارادوکس معدوم مطلق 1 36 2157 FA مهدی اسدی پژوهشگر پسادکتری فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2005 09 06 In Islamic logic and philosophy usually is said, as a rule, that the attribution of logical secondary inteligibles is totally subjective. This paper shows that sometimes some Muslim thinkers, in practice, have violated this rule unintentionally, in the discussion of absolute non–existent paradox, for example. We will reinforce this violation and will present stronger arguments for the external and objective attribution of at least some logical secondary intelligibles, i.e. matters that are tied with intentionality and signification such as ‘cognition’, ‘information’, ‘describility’, ‘non-describility’, ‘knowability’. In this way the generality of this rule is violated. در منطق و فلسفة اسلامی معمولاً گفته می‌شود در معقول ثانی منطقی اتصاف، و به‌عبارتی ظرف صدق و مطابَق، کاملاً ذهنی است. این نوشتار نشان می‌دهد برخی اندیشمندان مسلمان در عمل، گاهی، مثلاً در مورد مباحث پارادوکس معدوم مطلق، ناخواسته آن را نقض کرده‌اند. ما به تقویت این نقض خواهیم پرداخت و ادلّة قوی‌تری بر اتصاف خارجی و عینی دست‌کم برخی از معقول‌های ثانی منطقی، یعنی اموری که به حیث التفاتی و دلالت گره‌خورده‌اند، هم‌چون «لایخبرعنه» و «لایعلم»، «یخبرعنه» و «یعلم»، «خبر» و «شناخت»، «خبر/ شناخت‌پذیری» و «خبر/ شناخت‌ناپذیری»، «صدق»، «وصف‌پذیری» و «وصف‌ناپذیری»[i]، عرضه ‌خواهیم کرد و بدین وسیله کلیت قاعده نقض خواهد شد.

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منطق‌پژوهی 2383-0662 6 2 2015 09 23 The incompatibility between Avicenna’ viewpoint and The Avicennian Logicians’ views concerning identifying the Conclusion’s mode of Mingled modalities of First Figure تعارض دیدگاه منطق‌دانان سینوی با ابن‌سینا در تعیین جهت نتایج مختلطات شکل اول 37 58 2140 FA مهناز امیرخانی استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه الزهرا (س) شهناز شایانفر استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه الزهرا (س) فاطمه منصورزاده کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه الزهرا (س) ، Journal Article 2015 08 12 In the discussion of mingled modalities of the fist figure, Avicenna thought that the mode of conclusion doesn’t follow major premise just in two modes (the combination of proper minor with existential major and proper absolute minor premise with affirmative necessary) while according to the Khaje Toosi's thought, other modes, including attribute major (one of the general and specific conditional or general and specific conventional), don’t follow the mode of conclusion as well. Studying the works of the ancient logicians, we find out that the number of the modes comes up to 42. Identifying mode of conclusion, logicians are agreed on 31 modes, but disagreed on their rest 11, though none of them considered the conclusions of these 11 modes as followings of the major. The present thesis is studying the mentioned 31 modes, their standards/criterions and the logicians' reasons of the mode of conclusion. In addition, the issue of those 11 modes would be discussed later in an independent survey. فعلیت صغری از شروط انتاج مختلطات شکل اول است که بیش‌تر منطق‌‌‌دانان، از جمله ابن‌‌‌سینا، در بسیاری از آثار خود بدان پای‌بندند. ابن‌‌‌سینا در مبحث مختلطات شکل اول فقط در دو موضع (صغرای ممکنة ‌‌‌خاصه با کبرای وجودیه و صغرای مطلقة خاصه با کبرای موجبة ‌‌‌ضروریه)، جهت نتیجه را تابع کبری‌‌‌ ندانسته است. در حالی که بنا بر رأی خواجة ‌‌طوسی مواضع دیگری نیز وجود دارد که نتیجة تابع کبری نیست. خواجه کبرای وصفیه (یکی از دو مشروطة ‌عامه یا ‌خاصه یا یکی از دو عرفیة ‌عامه یا ‌خاصه) را نیز به این مواضع می‌افزاید. با تفحص در آثار منطق‌دانان سینوی تعداد این مواضع به 42 ضرب می‌‌‌رسد. اگرچه منطق‌دانان در تعیین جهت نتیجة 31 ضرب از این ضروب اتفاق نظر و در تعیین جهت نتیجة 11 ضرب باقی‌‌‌مانده اختلاف‌‌‌ نظر دارند، اما هیچ‌یک از آنان نتیجة این 11 ضرب را تابع کبری ندانسته‌‌‌اند. پژوهش حاضر به بررسی 31 ضرب یادشده و ضوابط و ادلة منطق‌دانان در باب جهت نتیجة آن‌ها می‌پردازد.

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منطق‌پژوهی 2383-0662 6 2 2015 09 23 A semantic theory based on Sadra’s views طراحی نظریة معناداری نزد ملاصدرای شیرازی 59 94 2158 FA جنان ایزدی استادیار فلسفه، دانشگاه اصفهان مهدی قائدشرف دکترای فلسفة تطبیقی Journal Article 2015 07 09 The main question of this paper is how one can devise a semantic theory in Mulla Sarad’s framework of thought. Indicating methodological points concerning the relation between semantics, metaphysics, epistemology, the article attempts to approach to Sarda’s semantic theory. Among the results of this article we can indicate to preference of logical language to natural language based on logical and demonstrative reason, determining word and sentence as the smallest meaningful units of language based on the theory of aspects, and non-interference of subject based on the emanation theory. پرسش اساسی این جستار ناظر به این مطلب است که چگونه می‌توان نظریة معناداری نزد ملاصدرا را طراحی کرد. جستار حاضر می‌کوشد تا پس از اشاره به نکات روشی هم‌چون بیان نسبت سمانتیک، متافیزیک، و معرفت‌شناسی بر اساس اصل «درستی تفکیک و نادرستی تقدیم» و نیز تفکیک‌های سه‌گانه میان زبان طبیعی و زبان منطقی، تعیین کوچک‌ترین واحد معناداری، و نقش فاعل شناسا در معناداری به نظریة معناداری نزد صدرالمتألهین نزدیک شود. از جملة نتایج جستار حاضر می‌توان به ترجیح زبان منطقی بر زبان طبیعی مبتنی بر عقل منطقی و برهانی، تعیین واژه و جمله به‌منزلة کوچک‌ترین واحد‌های معناداری مبنی بر نظریة لحاظ‌ها و عدم دخالت فاعل شناسا مبتنی بر نقش اعدادی و نظریة صدور و جعل ثانی اشاره کرد.

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منطق‌پژوهی 2383-0662 6 2 2015 09 23 Meaningfulness of the Sentences Contained Empty Names A Critique on Marga Reimer’s view معناداری جمله‌های حاوی نام‌های تهی: نقدی بر دیدگاه مارگا ریمر 95 109 2159 FA سیدمحمدعلی حجتی عضو هیئت علمی گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس محمدصالح زارع‌پور دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2005 09 14 Marga Reimer believes that ordinary speakers presuppose Meinongianism and their intuition about the meaningfulness of the sentences contained empty names is based on this fact. We will argue in this paper that her view is not strongly supported. More precisely, there is an alternative view that is incompatible with Reimer's view and as powerful as it in explaining speakers' intuitions. We will argue that there is no plausible reason for preferring Reimer’s view to this proposed alternative. مارگا ریمر معتقد است که کاربران معمولی زبان ماینونگی‌گرایی را مفروض می‌گیرند و شهود ایشان مبنی بر معناداری جمله‌های حاوی نام‌های تهی مبتنی بر همین امر است. ما در این مقاله نشان خواهیم داد که موضع او پشتوانة استدلالی محکمی ندارد. یعنی دیدگاه رقیبی وجود دارد که اولاً با دیدگاه ریمر در تعارض است؛ ثانیاً به اندازة دیدگاه او قدرت تبیینی دارد؛ و ثالثاً دلیلی برای ترجیح دیدگاه ریمر به این دیدگاه رقیب وجود ندارد.

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منطق‌پژوهی 2383-0662 6 2 2015 09 23 A study of various interpretations of logical connectives; From the perspective of the Stoics بررسی تفسیرهای گوناگون ادات‌های منطقی از دیدگاه رواقیان 111 130 2160 FA امین شاه‌وردی دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه اصفهان محمدعلی اژه‌ای استاد فلسفه، دانشگاه اصفهان Journal Article 2015 09 16 This article studies the stoic logic and the interpretation of which presented in the first half of twenty century. Since the encounters of the first researchers of this period to stoic logic is based on the modern logic presuppositions, we have called this approach classic and have attempted to examine the interpretations that this approach have presented of the connectives of the logic, i.e. disjunction, conjunction, conditional, and negation. In the lights of new works on stoic logic, the defects of the classic reading of these connectives will be shown. In the end of the paper we will explain that the classic understating of negation and conjunction connectives is right according to truth table, even though doesn’t convey stoic concepts completely. We will also show that the classic understanding of disjunctive and conditional connectives is wrong in some cases. در این جستار منطق رواقی و تعبیری که در نیمة نخست قرن بیستم از این منطق صورت گرفت بررسی می‌شود. از آن‌جا که نخستین محققان در این دوره بر اساس پیش‌فرض‌های منطق جدید با منطق رواقی مواجه شدند، این رویکرد را کلاسیک نامیده‌ایم و سعی کرده‌ایم تعابیری را که این رویکرد از ادات اصلی منطق رواقی یعنی نفی، عطف، فصل، و شرطی به‌دست داده است بررسی کنیم. در مورد هر ادات، در پرتو کارهای جدید بر روی منطق رواقی، نارسایی‌های برداشت کلاسیک نشان داده شده است. در پایان این جستار توضیح می‌دهیم که برداشت کلاسیک از ادات‌ نفی و عطف به‌لحاظ جدول ارزش صحیح است هرچند مفاهیم رواقی یادشده را تماماً نمی‌رساند. هم‌چنین نشان خواهیم داد که برداشت کلاسیک از ادات‌های فصل و شرطی در مواردی نادرست بوده است.

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منطق‌پژوهی 2383-0662 6 2 2015 09 23 Contradictory of Particular Compound Modal Proposition in Khunaji نقیض موجهات مرکب جزئیه نزد خونجی 131 144 2161 FA ابوذر قاعدی‌فرد دانشجوی دکتری فلسفة اسلامی، دانشگاه بین‌‌المللی امام خمینی سیدمحمد قادری دانشجوی دکتری فلسفة اسلامی، دانشگاه بین‌‌المللی امام خمینی Journal Article 2015 09 16 Expressing the contradictory of atomic modal and universal compound modal, Khunaji utilizes two different methods to infer the contradictory of modal particular compound proposition. In one method, he accounts contradictory of modal particular proposition a disjunctive- predicated universal proposition and in the other method he accounts contradictory of this proposition a disjunctive proposition which the subject of one of the two sides is bounded by common predicate of disjunction particles. In this paper after a brief review of quality contradiction atomic modals and universal compound propositions in viewpoint of Khunaji, we will consider the quality contradiction particular compound modals in the viewpoint of this logician and we demonstrate that Khunaji is the inventor of the first method to infer the contradictory from this proposition and is the first logician discovered the disjunctive predicated proposition. We will also show that Khunaji in the second method of inference was owed Kashshi and he was the second logician that utilizes this method. خونجی، پس از بیان نقیض موجهات بسیط و موجهات مرکب کلیه، از دو شیوة متفاوت برای استنتاج نقیض گزارة موجهة مرکب جزئیه استفاده کرده است. او در یک شیوه، نقیض گزارة موجهة جزئیه را گزارة کلیة مردده‌‌المحمول می‌داند و در شیوة دیگر نقیض این گزاره را گزارة منفصله‌‌ای تلقی می‌‌کند که موضوع یکی از طرفین آن به‌وسیلة محمول مشترک اجزای انفصال مقید شده است. ما در این مقاله پس از بیان مختصری دربارة چگونگی تناقض موجهات بسیط و گزاره‌‌های مرکب کلیه نزد خونجی، به چگونگی تناقض موجهات مرکب جزئیه نزد این منطق‌‌دان خواهیم پرداخت و نشان خواهیم داد که خونجی مبدع شیوة اول استنتاج نقیض این گزاره، و اولین منطق‌‌دانی است که گزارة مردده‌‌المحمول را کشف کرده است. هم‌چنین نشان خواهیم داد که خونجی شیوة دوم استنتاج نقیض گزارة موجهة مرکب جزئیه را وام‌دار کشّی بوده است و دومین منطق‌‌دانی است که از چنین روشی استفاده کرده است.