ارزیابی ترجمة عربی «قیاس ارسطو»

نوع مقاله: ترجمه و نقد

نویسنده

استادیار گروه فلسفة دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

ارغنون ارسطو حدود یازده قرن پس از پیدایش، به عربی ترجمه شد و دانشمندانی مانند فارابی و ابن ‌سینا پس از آشنایی با همین ترجمه‌ها، دست به خلق آثار منطقی در جهان اسلام زدند و همین آثار سبب پیدایش و بالندگی منطق میان مسلمانان شد. تحلیل و ارزیابی نخستین ترجمه‌های ارغنون سبب می‌شود از یک‌سو با اهتمام مسلمانان به میراث یونانی در سده‌های نخستین و از سوی دیگر با میزان صحت و دقت این ترجمه‌ها آشنا شویم. عبدالرحمن بدوی نخستین ترجمه‌های عربی از مجموعة ارغنون ارسطو به‌علاوة ایساغوجی فرفوریوس را در یک مجموعة سه‌جلدی جمع‌آوری و تصحیح کرده است. پس از مقایسة ترجمة عربی «قیاس» با متن یونانی و ترجمة انگلیسی جنکینسون و ترجمة فارسی ادیب‌ سلطانی از تحلیلات اولی (دفتر دوم)، با حدود صد مورد اختلاف کلی و جزئی مواجه شدیم. این اختلافات را با عباراتی مانند، کاستی‌‌ها در ترجمه، عربی نامفهوم، عبارات اضافی، خطای ترجمه، تغییر مثال، خطای تصحیح، و ترجیح نسخة بدل دسته‌‌بندی کرده‌ایم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Arabic Translation of "Aristotle's Syllogistic" (Book 2)

نویسنده [English]

  • Gholamreza Zakiani
Assistant Professor, Allamah Tabatabai University
چکیده [English]

About 11 centuries after its emergence, Aristotle's Organon was translated into Arabic; and, based on such translations, scholars such as Farabi and Ibn Sina created logical works in the Islamic world.
Because of these works, logic emerged and flourished among Muslims. Through analysis and evaluation of the first translations of Organon, we may get familiar with, on the one hand, attention paid by Muslims to the Greek heritage in the first centuries of Islam and the extent of accuracy and correctness of such translations on the other. Abdolrahman Badawi has collected and edited the first Arabic translations of Aristotle's Organon together with Porphyry Isagoge in three volumes. When we compare the Arabic translation of Organon with the Greek text as well as English (Jenkinson), Persian (Adibsoltani) translations of the Prior Analytics (Book 2), we find almost 100 minor and major discrepancies. We have classified such discrepancies under shortages in translation, inconceivable Arabic, added phrases, changed examples, errors made in edition, and preference for the unoriginal text

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aristotle
  • Logic
  • syllogistic
  • Tadhari
  • the age of translation