راه حلی بر اساس منطق خطی به نفع دیدگاه واقع گرایی علمی در مساله تمایز هستومند‌های مشاهده پذیر و مشاهده ناپذیر

نوع مقاله: پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 پژوهشگر پسا دکتری، گروه فلسفه، دانشکده ادبیات، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 گروه فلسفه علم،دانشکده فلسفه و الهیات،واحد علوم و تحقیقات تهران،دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

توانایی کشیدن خط تمایز دقیق بین هستومند‌های مشاهده‌پذیر و مشاهده‌ناپذیر در نظریه‌های علمی به عنوان موضوعی مورد مناقشه در بین دو دیدگاه مخالف واقع‌گرایی علمی و پادواقع‌گرایی هنوز یکی از موضوعات باز در فلسفه علم می‌باشد. یکی از استدلال‌هایی که به نفع واقع‌گرایان ارائه شده است مدعی است که نمی توان علی‌الاصول خط تمایزی بین این هستومند‌ها کشید. از طرف دیگر پذیرش انسجام دیدگاه پادواقع‌گرایی به نوعی مستلزم پذیرش تمایز بین هستومند‌های مشاهده‌پذیر و نامشاهده‌پذیر می‌باشد. اگر به هر وسیله‌ای این تمایز به صورت اصولی رد شود نتیجه آن عدم انسجام دیدگاه پادواقع‌گرایی خواهد بود. پادواقع‌گرایان برای دفاع از انسجام دیدگاه خود مبهم بودن مفاهیم مشاهده‌پذیر و مشاهده‌ناپذیر را مطرح می‌کنند. در این نوشتار تلاش خواهیم کرد تعبیری از منطق خطی را معرفی نماییم که با به کار بردن آن می‌توان وضوح بیشتری به محل نزاع بین واقع‌گرایان با پادواقع‌گرایان در مورد ناسازنمای ابهام بخشید. نشان خواهیم داد که اگر تعبیر مورد نظر در ناسازنمای ابهام به کار گرفته شود به صورت منسجم تری می توان ادعا کرد که بر خلاف نظر پادواقع‌گرایان مبهم بودن مفاهیم مشاهده‌پذیر و مشاهده‌ناپذیر به نفع دیدگاه آنها نخواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An argument based on linear logic in favour of scientific realism concerning the problem of observable/unobservable distinction

نویسندگان [English]

  • Mohammad Shafiei 1
  • aram batobeh 2
1 Postdoctoral researcher, Departement of Philosophy, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 philosophy of Science group, science and research branch tehran,islamic azad university
چکیده [English]

The possibility, or lack thereof, of drawing a sharp distinction between the observable and unobservable entities, as a main debate between the scientific realism and antirealism, is still one of the most controversial problems in philosophy of science. One of the arguments offered in favour of realism states that there is in principle no such a determinate distinction. On the other hand, the consistency of scientific antirealism relies on the distinction between the observable and the unobservable. If such a distinction is shown to be untenable in an objective manner, then as a consequence the antirealistic viewpoint would be inconsistent. Antirealists, in order to save the consistence of their viewpoint, point out to the (alleged) vagueness of the notion of “observable” and thus try to retain the distinction despite the apparent problems around it, as is the case in some well-known solutions for the paradox of vagueness. In this paper we will give a new interpretation of Linear Logic as it may shed a new light on the problem of vagueness and accordingly contribute to the studies pertained to the problem of the distinction between the observable and unobservable entities. We will show that if the offered approach to the problem of vagueness would be correct then to appeal to the vagueness of the notion of observabilty would not be helpful for the antirealistic viewpoint. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific realism
  • Linear logic
  • Vagueness
  • distinction between the observable and unobservable
Churchland, Paul M., 1985, “The Ontological Status of Observables: In Praise of the Superempirical Virtues”, in Churchland & Hooker, Images of Science. Essays on Realism and Empiricism with a Reply from Bas C. van Fraassen. Chicago: University of Chicago Press, pp. 35–47.

Dicken, Paul and Peter Lipton, 2006, “What can Bas Believe? Musgrave and van Fraassen on Observability”, Analysis, 66(291): 226–233

Frege. Gottlob. 1891. “Über Funktion und Begriff ‘’, English translation:   "On Function and Concept" in The Frege Reader, ed. Michael Beaney 1997, pp. 130–148

Girard, Jean-Yves, 1995, “Linear logic: its syntax and semantics”,  In Jean-Yves Girard, Yves Lafont & Laurent Regnier (eds.), Advances in Linear Logic. Cambridge University Press. pp. 1--42.

Graff, Delia, 2000, “Shifting Sands: An Interest-Relative Theory of vagueness”,  Philosophical Topics, 28(1): 45–81.

Husserl, Edmund, 1969,  Formal and Transcendental Logic, trl. D. Cairns. Martin Nijhoff, The Hague, Netherlands.

Husserl, Edmund, 1973, Experience and Judgment, trl. J. Churchill, and K. Ameriks. Routledge, London.

Husserl. Edmund, 2001. Logical Investigations (2 vols.) trl. J. Findlay, ed. D. Moran. Routledge, London.

Hyde, Dominic,  2008, Vagueness, Logic and Ontology, (Ashgate new critical thinking in philosophy), Aldershot: Ashgate.

Hyde, Dominic and Raffman, Diana, 2018 "Sorites Paradox", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.).

Martin-Löf. Per, 1984. Intuitionistic Type Theory. Bibliopolis.

Maxwell, G. 1962, ‘The Ontological Status of Theoretical Entities’, in Feigl & Maxwell, Scientific Explanation, Space, and Time, Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Volume III, Minneapolis: University of Minnesota Press.

Musgrave, Alan, 1985, “Constructive Empiricism and Realism”, in Churchland & Hooker 1985: 197–221

Rescher, Nicholas, 2009, Unknowability: An Enquiry into the Limits of Knowledge, New York: Lexington Books, Chapter 7.

Smith, Nicholas J.J., 2008, Vagueness and Degrees of Truth, Oxford: Oxford University Press. 

Sorensen, Roy, 2001, Vagueness and Contradiction, New York: Oxford University Press.

Sorensen, Roy, 2018, "Vagueness",  The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.).

Sunholm, Goran, 2018, “The Neglect of Epistemic Considerations in Logic: The Case of Epistemic Assumptions”. Topoi, pp. 1-9.

Williamson, Timothy, 1994a, Vagueness, London: Routledge.

Van Fraassen, Bas C., 1966, “Singular Terms, Truth-Value Gaps, and Free Logic”, The Journal of Philosophy, 63(7): 481–495.

Van Fraassen, Bas, 1980, The Scientific Image, Oxford: Oxford University Press.