1. تأملی در ابعاد متافیزیکی تقسیم «حمل» به تقریر علامه طباطبایی

حمیدرضا بدر

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 1-28

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35758.1337

چکیده
  علامه طباطبایی، حمل را به یک اتحاد وجودی میان موضوع و محمول تعریف می‌کند. سپس در تقسیم حمل، حمل را به حمل اولی ذاتی، حمل شایع صناعی و حمل حقیقت و رقیقت تقسیم کرده است. در حمل اولی یک «ذات بر خودش» حمل میگردد، در حمل شایع یک «عرض بر معروض» حمل میگردد و در حمل حقیقت و رقیقت یک «معلول بر علت خود» حمل می‌شود. با تاملی در مبحث ...  بیشتر

2. تحلیل انتقادی پیوند تصور و تصدیق نزد ابن سینا، قطب الدین رازی و ملاصدرا

زینب برخورداری؛ رامین روحی

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 31-63

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35899.1345

چکیده
  تصور و تصدیق به عنوان دو بخش مبنایی و نظام آفرین در منطق، همواره مورد توجه بوده است. زیربنای منطق دوبخشی، بحث تصوّر و تصدیق است؛ از این‌رو از زمان ابن‌سینا تا به امروز، و با توجه به منطق نوین غرب، در این‌باره مسائل مختلفی به میان آمده است. منطق دوبخشی بر اساس تقسیم علم حصولی به تصور و تصدیق پایه گذاری شده است. با توجه به ماهیت تقسیم ...  بیشتر

3. دو تقریر رقیب در ماهیت استنتاج و نسبت آن با شهود در اندیشۀ دکارت

مهدی بهنیافر

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 65-93

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35984.1352

چکیده
  این پژوهش به بررسی ماهیت استنتاج و نسبت آن با شهود در اندیشۀ دکارت می‌پردازد. برخی مدعیات دکارتی مبنی بر یقینی‌تر بودن شهود و قابلیت فروکاهش استنتاج به آن، از جمله سرچشمه‌های این بحث است که دست‌کم دو تقریر رقیب هنجاری-اصل‌موضوعی و روان‌شناسی‌گروانۀ بحث شده در این پژوهش را در میان شارحان برانگیخته است. آرمان تقریر نخست، کاستن ...  بیشتر

4. واقعیت های منفی و مسئله صادق ساز گزاره های سالبه

امیر جلیلی قاضی زاده؛ سید محمد علی حجتی؛ محمد سعیدی مهر

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 97-111

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.26105.1270

چکیده
  براساس حداکثرگرایی در باب صادق ساز، هر گزاره ی صادقی صادق ساز دارد. یکی از مسائل پیش روی حداکثرگرایان این است که صادق سازهای گزاره های سالبه چه نوع اموری هستند؟ پاسخ های متعددی از سوی حداکثرگرایان به این مسئله داده شده است. یک رده از این پاسخ ها مبتنی بر امور منفی است. در این مقاله بعد از معرفی کوتاه مسئله، اشاره ای به بعضی پاسخهایی که ...  بیشتر

5. جستاری در روش تحلیل منطقی با تکیه بر نظریة وصف‌های راسل

سعیده شاه میر

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 113-133

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35951.1350

چکیده
  هدف راسل تأسیس زبانی ایدئال برای حل کژتابی‌های فلسفی و دشواری‌های زبان طبیعی است. این زبان منطقاً کامل، ساختار اندیشة ما و ساختار معرفت ما را آشکار می‌سازد. پروژة تأسیس زبان ایدئال چیزی جز حرکت درجهت تحلیل منطقی نیست. راسل، با تکیة بر تحلیل منطقی، با رسم تمایز میان نام و وصف به سه پرسش اساسی در باب این همانی، اصل طرد شق ثالث یا گزاره‌های ...  بیشتر

6. باز خوانی تعریف عکس مستوی در قضایای مطلقه با تاکید بر اشکالات محقق طوسی بر ابن سینا

امین صیدی؛ سیداحمد فقیه؛ جمال سروش

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 135-156

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35798.1340

چکیده
  فارابی اولین منطق دان مسلمانی است که در آثارش به تعریف عکس مستوی پرداخته است. ابن سینا با وامداری از او و با افزودن قیدی «بقاء کذب»، عکس مستوی را چنین تعریف کرده:«جابجایی موضوع و محمول به همراه بقاء کیف، صدق و کذب». منطقییون پس از ابن سینا و در راسشان محقق طوسی بر این تعریف چندین اشکال گرفته اند و سعی در ارائه تعریفی دقیق و ...  بیشتر

7. حمل اولی ذاتی و حمل شایع صناعی و کاربرد آن نزد میرداماد در مسئله وجود ذهنی

مهدی عسگری

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 157-172

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35773.1339

چکیده
  یکی از مسائل مهم در فلسفه اسلامی، بحث از وجود ذهنی و اشکال‌های مطرح به آن است. از میان اشکال‌هایی که به وجود ذهنی مطرح شده است، دو اشکال بنیادهای این مسئله را با تردید مواجه کرده است. اشکال اجتماع جوهر و عرض و اجتماع مقوله‌های عرضی تحت یکدیگر. مسئله اصلی این مقاله نشان‌دادن کاربرد تمایز میان حمل اولی و حمل شایع در اثبات و حل اشکال‌های ...  بیشتر

8. بازسازی منطق هگل در منطق جدید: فراسازگاری یا تریویالیسم؟

کسری فارسیان

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 173-188

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35739.1338

چکیده
  در این مقاله، له این امر استدلال خواهد شد که هگل متعهد به تریویالیسم است. در دهه‌های گذشته با توجه به رونق گرفتن بازخوانی فیلسوفان کلاسیک در محکمه‌ی منطق جدید، بازسازی هگل نیز از این جریان مستثنی نبوده است. گراهام پریست منطق‌دان و فیلسوف مطرح معاصر خوانشی فراسازگار از منطق هگل ارائه می‌دهد و سعی دارد نشان دهد فراسازگار دانستن نظام ...  بیشتر

9. خوداستعلایی هوسرل و تأثیر بنیان‌های منطقی ذهن بر بیان

علیرضا فرجی

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 189-207

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.32449.1305

چکیده
  «خود» یا «اگو» از جمله بنیان‌های تفکر فلسفی و روان‌شناختی است. غالباً فلاسفه و اندیش‌مندان شاغل در حوزه‌های گوناگون علوم انسانی، بر چگونگی وجود آن، بحث‌های بسیار صورت داده‌اند. ادموند هوسرل، پدیدارشناس شناخته شده معاصر، «خود» را به عنوان «مرکز» افعال شناختی در نظر گرفته است. یکی از بنیادی‌ترین افعالی که ...  بیشتر

10. تبیین علل عدم موفقیت خوانش انتقادی دامت از فلسفه ویتگنشتاین

هومن محمد قربانیان؛ سارا قانع

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 209-226

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.34638.1324

چکیده
  دامت در فلسفه خود متاثر از دو فیلسوف تحلیلی بزرگ است؛ او در روش از فرگه تبعیت می‌کند و قصد دارد منطق و نظریه معناداری را بنیانی برای متافیزیک قرار دهد، و در نظریه‌پردازی درباره معنا متاثر از ویتگنشتاین است و معنای واژگان را معادل با کاربرد آنها می‌داند. بر خلاف همه تاثیری که ویتگنشتاین بر دامت دارد، سایه شکاکیت قوی که در آراء ویتگنشتاین ...  بیشتر

11. چند روشن‌گری در مورد منطق

مرتضی منیری

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 227-247

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35823.1341

چکیده
  در ابتدا برخی موضوع‌های بحث‌ برانگیز در حوزۀ منطق ریاضی را بررسی می‌کنیم. این‌ها موضوع‌هایی هستند که معمولاً غیرمتخصصان را به دردسر و‌ گاهی اشتباه می‌اندازند. موضوع‌های عمده‌ای که در این راستا به آن‌ها خواهیم پرداخت عبارتند از: تعریف صدق تارسکی، قضیۀ تعریف‌ناپذیری صدق تارسکی، قضیۀ تمامیت گودل و قضیه‌های ناتمامیت گودل، منطق ...  بیشتر

12. منطقِ هگل به‌مثابه‌یِ روشی معرفت‌شناختی-وجودشناختی برایِ یگانه‌گردانیِ اندیشه و وجود

حسن مهرنیا؛ مجید زمانی علویجه

دوره 11، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 249-271

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35915.1347

چکیده
  به‌باورِ هگل، منطق نمی‌تواند ازپیش برایِ تعیّناتِ اندیشه صورتی برسازد، بل‌که هر تعیّنی صورتِ ویژه‌یِ خود را دارد. جوهره‌یِ دگرگون‌شده‌یِ روح در منطقِ سنّتی احساس نمی‌شود و به‌همین‌سببْ منطقِ سنّتی به تعیّناتِ پیشینِ روحْ دل‌خوش است ولذا نه می‌تواند تعیّناتِ جدیدِ روح را مفهومی کند، و نه متافیزیکِ ویژه‌ای برایِ هر قومبرسازد. ...  بیشتر