1. ردیّات ابن تیمیه بر بخش حدود منطق ارسطوئی/سینوی

مهدی اخوان

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 3-13

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.34700.1323

چکیده
  تقی الدین ابوالعباس احمد ابن شهاب الدین عبد الحلیم ابن تیمیه (661-728ه ق) در میان طیف وسیع مخالفان و منتقدان و ستیزه‌جویان منطق (ارسطوئی/سینوی) و بطور عام عقلی‌مشربی فیلسوفان مسلمان قرار دارد ‌. کسانی که تمامی آنان دغدغۀ بازگشت به سنت و سلف دارند ( از جمله ابوبکر باقلانی، امام الحرمین جوینی، محمد امین استرآبادی، ابن الصلاح، جلال‌الدین ...  بیشتر

2. کاربردهای منطق در آنالیز ریاضی

کریم خانکی

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 15-31

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.20623.1228

چکیده
  از ابتدای پیدایش منطق جدید، پیوندهای بنیادی بین منطق و شاخه‌های مختلف ریاضیات ایجاد شده است که منجر به حل مسایلی در ریاضیات و بلعکس حل مسائل بنیانی در خود منطق گردیده است. یکی از چالش‌های روش منطقی در مطالعه ساختارهای ریاضی عدم امکان مطالعه بعضی از ساختارهای مهم ریاضیات، از جمله ساختارهای موجود در آنالیز، در قالب زبان و منطق مرتبه ...  بیشتر

3. قیاس ضمیر: کلید طلایی تشخیص مغالطات

علی اصغر خندان

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 35-62

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.32824.1308

چکیده
  تعریف و طبقه‌بندی انواع مغالطه نزد فیلسوفان و منطق‌دانان متفاوت است. در این مقاله پس از گزارش مختصری در این زمینه، تعریف و طبقه‌بندی جدیدی برای انواع مغالطه ارائه گردیده و بر آن اساس جایگاه استدلال عرفی یا قیاس ضمیر برجسته شده است. قیاس ضمیر استدلالی است که از یک مقدمه به‌عنوان دلیل، نتیجه‌ای اخذ می‌شود. همان‌طور که منطقدانان ...  بیشتر

4. بررسی شرایط اعتبار سنجی قیاس اقترانی «منفصله-منفصله» نزد ابن سینا و منطق دانان مسلمان

نسرین سراجی پور؛ الهه سادات آقاسیدیوسف

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 63-84

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.29477.1290

چکیده
  ابن سینا با ابتکار قیاسات اقترانی شرطی، نقطه عطفی در منطق اسلامی پدید آورد. انتاج قیاس شرطی متصله مورد تایید همگان است اما در قیاس منفصله با مشکلات و اختلاف آراء مواجه می شویم. وی در آثار کثیر خود شرایط متعدّد و متفاوتی درتعیین اعتبار قیاسات اقترانی منفصله–منفصله ارائه کرد و قیاس حقیقیه–حقیقیه را نا معتبر دانست. خواجه نصیرالدین ...  بیشتر

5. بازنمایی کمانی قیاس روی نمودار ون: روش جدید

کورش سلیمی

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 85-109

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35751.1336

چکیده
  چکیده: در این مقاله که به‌طور عام درزمینه‌ی منطق ارسطویی و به‌طور خاص قیاس مطلق نوشته‌شده است هدف ارائه روشی جدید برای بازنمایی گزاره‌های حملی با لحاظ کردن حدود نامحصل روی نمودار توسعه‌یافته ون است. این روش قادر به نمایش و استنتاج کلیه نتایج ممکن یا عقیم از دو مقدمه یک قیاس در همه شکل‌ها با هر ترکیبی از حدود محصل و نامحصل است. همچنین ...  بیشتر

6. ویتگنشتاین: نظریة تصویری گزاره

سعیده شاه میر

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 111-130

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.35715.1334

چکیده
  در این مقاله مطابق ترتیب بندهای تراکتاتوس، ابتدا به شرح مختصری از هستی شناسی ویتگنشتاین خواهیم پرداخت. ویتگنشتاین در حوزة هستی‌شناسی، بحث خود را با امر واقع آغاز می‌کند و سپس برای وضوح بخشیدن به این مفهوم، از مفاهیم حالات ‌امور و اشیاء مدد می‌گیرد. در حوزه معناشناختی نیز - در پی ارائة یک نظریة معنا- با یک شرح کلی دربارة تصویرگری آغاز ...  بیشتر

7. معرفی معناشناسی‌های مختلف برای منطق شهودی

فاطمه شیرمحمدزاده ملکی

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 131-150

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.33406.1314

چکیده
  منطق شهودی گزاره‌ای منطقی غیرکلاسیک است که از حذف اصل طرد شق ثالث از منطق کلاسیک حاصل می‌شود. چند معناشناسی مختلف، مانند معناشناسی کریپکی، توپولوژیکی و همسایگی برای منطق شهودی گزاره‌ای وجود دارد که قضایای درستی و تمامیت برای آنها اثبات شده است‎.‎ در این ‎مقاله ابتدا برخی از این معناشناسی‌ها رابررسی می‌کنیم، سپس دو معناشناسی ...  بیشتر

8. پارادوکس امتناع تناقض: گزارش و گشایش

مهدی عظیمی

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 151-158

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.34686.1322

چکیده
  پارادوکسِ امتناع تناقض که بنیادی‌ترین اصل معرفت را به چالش می‌کشد با پذیرش این‌که «اجتماع نقیضان ممتنع است» نتیجه می‌گیرد که «اجتماع نقیضان ممتنع نیست». صدرالدین شیرازی‌ کوشیده است که این پارادوکس را با جدایی‌نهادن میان حمل اوّلی و شایع فروگشاید. او پیش‌فرض می‌گیرد که «اجتماع نقیضان» موضوع گزاره‌های یادشده ...  بیشتر

9. مسأله تعهد وجودی و معمای گیچ

کامران قیوم زاده؛ علیرضا دست افشان

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 159-181

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2020.5370

چکیده
  پرسش اصلی در مسائل تعهد وجودی این است که کاربرد زبان و آنچه می گوییم تا چه حد ما را نسبت به وجود اشیا و به ویژه اشیایی که درباره ی آنها سخن می گوییم متعهد می سازد. معمای گیچ که یک مسأله ی مشهور در متون ارجاعی است به مسأله ی تعهد وجودی برای راوی (گوینده سوم شخص) در متونی که بیش از دو گوینده دارند مربوط می شود. راه حلی که از آن دفاع می کنیم این ...  بیشتر

10. محذور اختلاف متناقضان در جهت

علی اصغر مروت

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 183-205

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.32626.1306

چکیده
  منطقدانان مسلمان دو قضیه‌ی موجهه را در صورتی متناقض می‌دانند که در کم، کیف و جهت، اختلاف و در سایر اجزاءِ تشکیل دهنده‌ی قضیه، وحدت داشته باشند. از نظر این متفکران اگر دو قضیه‌ی متناقض دارای جهت واحد باشند، محذور امتناع (اجتماع یا ارتفاع) نقیضین پیش خواهد آمد. راه احتراز از این محذور از نظر این منطقدانان، اختلاف جهت قضایا در متناقضان ...  بیشتر

11. تحلیل انتقادی نامگذاری قضایای موجهه بسیطه در منطق سنتی

غلامعلی مقدم

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 207-228

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.33015.1309

چکیده
  سهولت تعلیم، یکی از اصول آموزشی در علوم است. رعایت این اصل در مقام کشف، تعریف، توضیح، استدلال و تبیین نتایج، به تسریع یادگیری کمک می کند. منطق که داعیه دار سنجش و تصحیح فکر و اندیشه است، بیش از دیگر علوم به رعایت این اصل سزاوار است، اما به نظر می رسد، منطق سنتی در تسمیه موجهات کمتر به این قاعده پای بند مانده است. استفاده از لوازم بعید ...  بیشتر

12. صدق تارسکی به عنوان یک محمول فرازبانی موضعی

محمد ابراهیم مقصودی

دوره 11، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، صفحه 229-245

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2021.33183.1311

چکیده
  استدلال خواهم کرد که نه تنها پارادوکس های سمانتیکی پیچیده تر از پارادوکس دروغگو اشکالی برای راه حل تارسکی برای آن، یعنی تعهد به سلسله مراتب زبان، ایجاد نخواهند کرد، بلکه می توان از آنها برای یافتن ساختار درست فرازبان بهره گرفت: پارادوکس ها زمانی بروز می کنند که برای زبان یک ساختار طبقاتی سرتاسری را پیشفرض بگیریم. این کاوش ما را به ...  بیشتر