پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منطق‌پژوهی 2383-0662 7 1 2016 08 22 The Verse 81 of Zokhrof: from Modes Tollens to a Fortiori آیه 81 سوره زخرف: از استثناء تا اولویت 41 57 2350 FA محمود زراعت‌پیشه استادیار فلسفه و کلام اسلامی دانشکده ادبیات، دانشگاه بیرجند Journal Article 2016 05 07 The verse 81 of Zokhrof says: "If God has a child, so I am the first of worshipers." Most of the interpretators believes that this verse contains an argument which can be expressed in a modes tollens form. But despite their attempt to proposal the form of this argument as they claim, no one of their formulized arguments do not match the verse and cannot keep the truth and validity. The difficulty of interpretation of this verse and the variety and difference of it is undoubtedly rooted from the word "first" (which can be interpreted in different meaning which none of them can support the validity of a modes tollens). In this research, after studying these proposal formulations according to modes tollens, a fortiori argument will be proposed and it is claimed that this form of argument, with an extra term, can better shows the content of the verse. در آیة 81 سورة زخرف چنین می‌خوانیم که «قُلْ إِنْ کانَ لِلرَّحْمنِ وَلَدٌ فَأَنَا أَوَّلُ الْعابِدینَ: اگر خدا فرزند داشت، من نخستین عابدم». بیش‌تر مفسران بر این باورند که این آیه حاوی استدلالی است که می‌توان آن را در قالب یک قیاس استثنایی بیان کرد. اما، با وجود پیشنهادهای مختلف برای صورت‌بندی این استدلال در قالب این قیاس، تقریباً هیچ‌یک از صوری‌سازی‌های مزبور تصویر کاملی از مفاد آیه را به‌دست نمی‌دهند و صدق و اعتبار آن را تأمین نمی‌کنند. دشواری این آیه و کثرت و تنوع تفاسیر ذیل آن، بی‌شک، در ارتباطی مستقیم و محوری با واژة «اول» در آیة مزبور قرار دارد. در این تحقیق، پس از نقد و بررسی هر‌یک از تفاسیر مزبور، قالب قیاس اولویت یا طریق اولایی پیشنهاد می‌شود و ادعا خواهد شد که این شکل از استدلال، از نظر بهره‌مندی از یک حدّ اضافه، می‌تواند به‌خوبی مفاد آیه را به‌نمایش بگذارد. https://logicalstudy.ihcs.ac.ir/article_2350_326a8c055c0d04f5b06544665d8bb3ea.pdf