تحلیل عموم‌های سه‌گانة اصول فقه در منطق جدید

نوع مقاله: نامه به سردبیر

نویسنده

استادیار مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

چکیده

عموم مجموعی و عموم استغراقی و عموم بدلی سه ‌نوع از انواع عموم‌اند که اصولیان در مبحث عام و خاص و مبحث مطلق و مقید به ‌آن می‌پردازند و برای آن، چه در فقه و چه در اصول، کاربردهای فراوانی یافته‌اند و مثال‌های گوناگونی ذکر کرده‌اند. در این مقاله، برخی از این کاربردها و مثال‌ها را به زبان منطق جدید صورت‌بندی کرده‌ایم و پیچیدگی‌های بعضی از آن‌ها را نشان داده‌ایم. برای این کار، ترکیب سور با ادات سلب و ترکیب سور با ادات شرطی و ترکیب سور با سور را برای تحلیل انواع عموم به ‌خدمت گرفته‌ایم. در ادامه، نشان داده‌ایم که این روش برای تحلیل انواع عموم، به‌رغم همۀ توانمندی‌ها و ظرافت‌هایی که دارد، وقتی با قواعد منطق جدید درمی‌آمیزد، نتایج شگفت و گاه ناپذیرفتنی به‌دست می‌دهد و به فروکاهی عموم مجموعی و عموم بدلی به عموم استغراقی می‌انجامد. بنابراین، این مقاله در صدد است تا نشان دهد که مبحث انواع عموم ظرافت‌ها و پیچیدگی‌هایی دارد که به پژوهش بیشتری پیرامون زوایای تاریک و ناشناختة آن نیاز است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modern Logical Analysis of the Threefold Generalities of Principles of Jurisprudence

نویسنده [English]

  • Asadollah Fallahi
* Assistant Professor, Iranian Philosophy Society
چکیده [English]

Faqihs and Osulians have dealt with some kinds of universality which are 1. “distributive”, “separative” or “inclusive universality”, 2. “aggregative”, “collective” or “cumulative universality”, and 3. “alternative universality”. They found many uses and examples for the kinds. In this paper, I want to formalize in Modern Logic some of the uses and the examples and to show complexities and intricacies thereof. For this, I employ the combination of quantifiers with negations, conditionals and quantifiers. Then I show that this method, despite its elegance and potentiality, when the rules of Modern Logic are applied to it, gives astonishing, sometimes inadmissible, results and collapse aggregative universality and alternative universality into distributive universality. So, this paper aims to show that the kinds of universality have intricacies and complexities which seeks more investigation on their unknown and dark angles.

کلیدواژه‌ها [English]

  • distributive universality
  • aggregative universality
  • alternative universality
  • Usol-e-Feqh
  • modern logic