مطالعات تطبیقی در منطق
موضع منطق و فلسفه در مبحث کلی و جزیی

عبدالعلی شکر

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2022.41766.1407

چکیده
  کلی و جزیی از قبیل مسایلی است که در فلسفه و منطق به بحث گذاشته می‌شود. از آنجا که مرزبندی علوم از طریق تعیین موضوعات آنها صورت می‌پذیرد تا از تداخل مسایل پرهیز و محدوده هر علم مشخص شود، این سوال به ذهن متبادر می‌شود که چرا بحث از کلی و جزیی در دو علم منطق و فلسفه مورد بررسی قرار داده می-شود؟ نوشتار حاضر در پی یافتن وجه تمایز این بحث در ...  بیشتر

تفسیری لوئیسی از نتیجۀ منطقی

محمدمحسن حائری

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2022.40747.1392

چکیده
  دیوید لوئیس یک نومینالیست و تقلیل‌گرا بود. او بخش اعظمی از آثار فلسفی خود را دفاع از دیدگاهی به نام فرارویدادگی هیومی تلقی می‌کرد. طبق فرارویدادگی هیومی، توزیع ویژگی‌ها و رابطه‌های کاملاً طبیعی، پایۀ فرارویدادگی برای تمام صدق‌های ممکن هستند؛ مانند علیّت، شرطی‌های خلاف واقع، وقایع و قوانین. او همچنین تقلیل‌گرایی خود را به صدق‌های ...  بیشتر

تاملی در ساختار دوگانه شرطی در منطق ابن‍سینا

علی‌رضا دارابی

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2022.41263.1400

چکیده
  ابن‍سینا درباره شرطی‍ها بحث‍های مختلفی ارائه داده است. او در این بحث‍ها گاهی از شرطی مسور و گاهی از شرطی بدون سور بهره برده است. پرسش از چرایی این شیوه، مساله اصلی مقاله حاضر است. در این مسیر ابتدا نحوه ورود سور به بحث شرطیات توسط ابن‍سینا را بررسی می‍کنیم. سپس به پرسش چرایی بهره‍گیری از شرطی غیرمسور در کنار شرطی مسور توسط ...  بیشتر

تحلیل انتقادی و تسهیل نامگذاری قضایای موجهه مرکبه در منطق سنتی

غلامعلی مقدم

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2022.41425.1404

چکیده
  منطق ابزار اصلاح اندیشه و معیار سنجش فکر است و به اقتضای معیار بودن باید از وضوح و روشنی کافی برای اصلاح پیچیدگی و انحراف فکر برخوردار باشد، نامگذاری و تعیین اصطلاحات از مبادی تصوری هر علم بوده و بیش از بقیه مباحث به این وضوح نیازمند است. با این وجود گاه به دلایلی این ابزار در مقام تبیین و تفهیم قواعد و ساختار های منطقی به ابهام و اجمال ...  بیشتر

بررسی و نقد فرایند فرضیه ربایی به عنوان یک فرایند استدلالی

هومن محمد قربانیان

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2022.41748.1406

چکیده
  درباره صورت منطقی فرضیه‌ربایی نظریه‌های مختلفی وجود دارد. پیرس به عنوان منطق‌دانی که این نوع فرایند ذهنی را معرفی و نا‌مگذاری کرد، آن را در کنار استدلال‌های قیاسی و استقرایی قرار داد. اما صورت-بندی و فرایند استنتاجی که فرضیه‌ربایی در خود دارد هنوز محل ابهام است و این تردید را به وجود می‌آورد که شاید فرضیه‌ربایی فرایندی استدلالی ...  بیشتر

تمایز معنی و مدلول در پدیدارشناسی هوسرل

علی رضا عطارزاده

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2022.40772.1395

چکیده
  نظریه ی معنا مسأله ی اصلی پدیدارشناسی هوسرل نیست، بلکه او بحث از معنا برای پشتیبانی از تلقی اش از منطق محض مطرح می کند. چون میان منطق و زبان پیوند وثیقی برقرار است، پژوهش‌های منطقی با بحث از زبان و معنا آغاز می گردد. هوسرل برای شناسایی ذات بیان، نشاندهندگی و مدلول را از آن طرد می کند و بر تمایز معنی و مدلول استدلال می ورزد. سپس وی این ...  بیشتر

منطق ابتنای صفر و چالشهای آن

میثم زندی؛ داود حسینی

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.30465/lsj.2022.42613.1413

چکیده
  نظریه‌ ابتنا متعهد به واقعیت‌های شامل ابتنا است. از آنجاییکه این واقعیت‌ها شامل مفاهیم غیربنیادین هستند، باید بر چیزی مبتنی باشند. نظریۀ ابتنای صفر باور دارد با پیوند زدن ابتنا و استدلال تبیینی می‌توان نشان داد این واقعیت‌ها مبتنی بر صفر یا مجموعه تهی هستند. در این مقاله قصد داریم این نظریه را معرفی کرده، و از آن در مقابل چالش‌هایی ...  بیشتر